|
کور | تګلاره | اړیکې | محمود نظری |
||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
محمود نظری
پروین اعتصامي د پارسی ژبې لومړی طنز لیکونکې ښځه
پروین اعتصامي په کال( ۱۲۸۵ ه ش) دایران د تبریز په ښار کې زیږیدلې ده پلار يې یوسف اعتصام الملک او مور يې اختر فتوحی چې د آذربایجان وه ده .هغې څلور ورونه درلودل. هغه د مشروطه غوښتنې یوه مبارزه لیکواله وه چې د دهخدا او ملک الشعرای بهار هم پېړه او شاګرده هم وه چې دهغو نه یې زده کړه کړې ده. هغې په کال( ۱۳۱۵ )کې خپل دشعرونو دیوان خپور کړ . په ۱۳۱۶ کې یې پلار مړ شو هغې د پلار په مړینه دا مرثیه ولیکل: پدر آن تیشه که بر خاک تو زد دست اجل تیشه ای بود که شد باعث ویرانی من
هغه په پېینځه دیرش کلني په کال (۱۳۲۰) کې مړه ه او د قم په ښار کې خاورو ته وسپارله شوه:
دهغې آثار: دیوان:چې ۲۴۸ شعرونه لري د هغی شعرونه په دوو برخو ویشل شوي دي : یو ه برخه يې په خراساني سبک دي چې ورمونه دي او بله برخه يې په عراقي سبک دي چې داستاني اړخ لري اوطنزی شعرونه دي د هغې یو طنزي شعر چې د هغه وخت واکداران یې لیوان د شپانه په کالو کې ښوولی دی د بيلګې په توګه دلته راوړو:
ما را به چوب و
رخت شبانی فریفته است او دلته يې د شپون او لیوه یو طنزی شعر لیکو:
گرگ و شبان شنیدستم یکی چوپان نادان بخفتی وقت گشت گوسفندان در آن همسایگی، گرگی شدی همواره زان خفتن، خبردار گرامی وقت را، فرصت شمردی گهی از گله کشتی، گاه بردی دراز آن خواب و عمر گله کوتاه ز خون هر روز، رنگین آن چراگاه ز پا افتادی، از زخم و گزندی زمانی برهای، گه گوسفندی بغفلت رفت زینسان روزگاری نشد در کار، تدبیر و شماری شبان را دیو خواب افکنده در دام بدام افتند مستان، کام ناکام ز آغل گله را تا دشت بردی بچنگ حیلهی گرگش سپردی نه آگه بود از رسم شبانی نه میدانست شرط پاسبانی چو عمری گرگ بد دل، گله راند دگر زان گله، چوپان را چه ماند چو گرگ از گله هر شام و سحر کاست شبان از خواب بی هنگام برخاست بکردار عسس، کوشید یک چند فکند آن دزد را، یکروز در بند چنانش کوفت سخت و سخت بر بست که گشت و گردون و پهلوش بشکست بوقت کار، باید کرد تدبیر چه تدبیری، چو وقت کار شد دیر بگفت، ای تیره روز آزمندی تو گرگ بس شبان و گوسفندی بدینسان داد پاسخ، گرگ نالان نه چوپانی تو، نام تست چوپان نشاید وقت بیداری غنودن شبان بودن، ز گرگ آگه نبودن شبانی باید، ای مسکین، شبان را توان شب نخفتن، پاسبان را نه هر کو گلهای راند، شبان است نه هر کو چشم دارد، پاسبان است تو، عیب کار خویش از خود نهفتی بهنگام چرای گله، خفتی او بل چیری وایي: خویشتن دیدن و از خود گفتن صفت مردم کوته نظر است چو آتش برافروزی از بهر خلق همان آتشت را بدامان کنند به معمار عقل و خرد تیشه ده که تا خانهی جهل ویران کنند برآنند خودبینی و جهل و عجب که عیب تو را از تو پنهان کنند بزرگان نلغزند در هیچ راه کاز آغاز تدبیر پایان کنند تو بديدي، كج نكردي راه را من براه خود نديدم چاه را
منابع ۱- اعتصامی، پروین :ویکی پیدیا ۲- پروین اعتصامی :مشاهیر ویب ساید daneshnameh.roshd.ir/mavara۳-
|
||||||||||||||
