کور              |             تګلاره         |           اړیکې          |        محمود نظری              

محمودنظری

مولانا سیف‌الدّین فرغاني

مولانا سیف‌الدّین ابوالمحامد محمد فرغانی د اوومې او اتمې پيړۍ شاعر وو چې د ماورالنهر په فرغانه کې    زېږیدلی د ی  او د ایخانانو او مغولانو په وخت کې  اوسیده.

 د هغه د غزلو موضوع  د حقیقی عرفان بیانونه  او ټولنیز ې نیوکې دي. هغه خپلو شاګردانو ته  تل ویل: په خپل حال سکاسه وکړئ او  هیچکله د زرو په پار د  واکمنو ستاینه اومدح  مه کوی د ټولنې نقصونه، ناتارونه او بدکارونه  خلکو ته  بر بنډ کړئ.

 د هغه په شعرونو کې دا ټوله شان په ښکاره لیدل کیږی د هغه طنزونه د ټوکو او هزلونو  نه خالي دی د هغه طنزونه ټولنیز انتقادی طنزونو دی هغه د طنز   په لیکولو کې  عبید زاکاني ،سعدي  او حافظ په کتار کې راځي.

سیف فرغانی  په یوه بولله کې د خپل پیړ ټولنیز پوړونه له پاچا څخه تر ګدا څېړي د هغو عیبونو   او بدیو ته ګوته نیسي

هغه لیکي:

ایا سلطان لشکرکش به شاهی چون علم سرکش
که هرگز دوست یا دشمن ندیده کارزار تو
ایا دستور هامان وش که نمرودی شدی سرکش
تو فرعونی و چون قارون به مال است افتخار تو
ایا مستوفی کافی که در دیوان سلطانان
به حل و عقد و در کار است بخت کامکار تو
ایا بازاری مسکین نهاده در ترازو دین
چو سنگت را سبک کردی، گران ز آنست بار تو

سیف فرغانی دا بولله د« د زمان د فساد تاریخ» نومولې ده چې د هغه دورپه واکمو  ښه نیوکه کوي.
هغه  په  کال  ۷۴۹ هجری د اتیا کلني په عمر وفات شوی دی.