|
کور | تګلاره | اړیکې | محمود نظری |
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
پوهنمل محمود نظریپه نړۍ کې د خوړونکو توکو د بیې د زیاتوالي علتونهپه نړۍ کې د خوړونکو توکود بیې د زیاتوالي لنډ مهاله علتونه دا دي:
- د نړۍ په ډیرو سیمو کې د حاصلاتو لږوالی - په پر مختللو هیوادو کې له غله دانو نه د موټرانو لپاره تیلو جوړولو لپاره استفاده کیدل (Biofuel) - په نړۍ کې د غوښو ډیر لګښت (مصرف ) - په نړۍ کې د تیلو د بیې لوړیدل همداسې د کیمیاوي سرې، ترانسپورت او د کرنییزو اوزارو (وسایلو) د بیې لوړوالۍ -د څارویو د خوړونکو توکو ډیرلګښت(مصرف) -د نړۍ د وګړو د شمیر زیاتوالی - ډیرو خوړونکو توکو ته اړتیا -د خوړونکو توکو د زیرمو کموالی - بین المللی اقتصادی اله ګوله(بحران) - د آزاد باراز اغیزې - په امریکا کې له غلو دانو نه د تیلو جوړولو لپاره ډیره سب سایدی ورکول - په نړۍ کې اقلیمي بدلونونه - د ځينو هیوادو ویره
چې دلته هر فکتور په لنډه ډول تشریح کوو:
د څارویو خواړه:دملګرو میلتو د راپوړټ په اساس په کال( ۲۰۰۶ )کې د څارویو د خوړونکو توکو کچه( ۶۳۵ )میلیون تنه وه چې دا د ټول کال( ۳۶) په سلو کېدنړۍ د غلې دانې جوړوي دا اندازه په کال ۲۰۰۷-۲۰۰۸ کې( ۷۵۶) میلیون تنه ته رسیدلی ده .د خوړونکو توکو استعمال د لکسو موټرانو دتیلو لپاره:د دی اله ګولی یو علت د خوړونکو توکو په ځانګړې توګه د جوارو نه دموټرانو لپاره د تیلو ایستل دی چې اټکلی سل میلیونه تنه غلې(جوار) نه د لوکسو موټرانو لپاره تیل جوړیږی اودا کچه هر کال زیاتیږی چې دا د خوړونکو توکو د کمښت لامل ګرځي په ځانګړی توګه پر مختیا یې او لږ پر مختیايي هیوادو کې.د بېلګې په توګه د جوارو نه لاس ته راغلو تیلو نه د یوې منځنی موټر د ټانکی د ډکولولپاره د د یو افریقايي سړی د یو کال د خوړو جوار په کار دي.په نړې ګې ډیر جوار کرل کیږی خو تیل ترې جوړیږی او دا بیاد بیې د لوړوالی لامل ګرځي اودا کمبود او لوړ بیه په مارکیت کې د بدلون او الیشونې لامل ګرځي دا چې ټول شیان سره تړلی دی نو لومړی په غنمو بیا پر وریجو او غوړو ... اغیزه کويد نړې وګړو د شمیر ډیروالی
دملګرو ملیتونو د خوړو او کرنې څانګې د راپوړټ په اساس په ډول ډول هیوادو کې د غلو دانو لګښت کچه له ۲۰۰۶ تر ۲۰۰۸ کال تر اپریل پوری یو په سلو کې لوړه شوې ده او په پر مختیايې هیوادو کې د خوړو د لګښت کچه لوړه شوې ده. د نړۍد وګړو شمیر زیات شوی خو حاصلات په خپل حال پاته دي.
. په اسیا کې دخوړونکو توکو زیاته غوښتنه داسیا دمنځني کلاس د وګړو وده چټکه شوې ده د بیلګې په توګه د هندوستان د وګړو د شمیر په اساس په کال ۱۹۹۰ کې د منځنی کلاس وده( ۹.۵) په سلو کې وه اوپه چین کې دا میچ(۸.۶)وه خو په کال(۲۰۰۸) کې د دې ودې کچه په هند وستان کې دیرش په سلو کې او په چین کې اویا په سلو کې ده ځکه د هغو د ژوند لارې او د خوړولو عادت تغییر شوی دی .دتیلو د بیې د زیاتوالید تیلو لوړه بیه دکیمیاوی سرې بیه دوه کړی (چنده ) لوړه کړې ده د سرې د تولید لپاره طبیعی ګاز ته اړتیا شته دا خپله یوه بله ستونزه ده ځکه د تیلو د رایستلو لپاره هم ګاز او بریښناپه کار ده د طبیعي ګاز په لوړیدو سره د سرې بیه خپله لوړه ځيهمداسې حاصلاتو لیږدول او ددکرنی ماشین اوزارو تیلو ته اړتیا لري.په نړۍ کې د خوړونکو توکو لږ ه زیرمهپخوا به هر هیوادد خپلو وګړو د اړتیا وړ د خوړونکو توکو ډیرې زیرمې درلودی اوس د ترانسپورت په اسانتیا او پر مختګ سره دا کار نه تر سره کیږی یوازې د اړتیا په وخت کې د نور هیوادو نه رانیول او واردکیږی نو ددې توکو د زیرمې کچه لږ شوی ده .په امریکا کې د خوړونکو توکو د زیرمې کچه په ۲۰۰۸ کال کې د شپیتو کالو مخکې په پرتله لږ ده.) نړیوال اقتصادی اله ګوله( بحراند نړۍ اقتصادی ګډوډی، د حالت نه سپړنه ،په تیره بیا د هغه د پېښیدو نه وړاندوینه د هغه مخنیوی بله اغیزه دهد آزاد بازار تاثیرات:
ډیر هیوادونه
د دې پر ځای چې هیوادونه خود کفا شی وارداتو ته یې مخه کړې ده او ټول پر
مختیايې هیوادونه د لویدیځو اوپر مخ تللی هیوادو ته مخه کړی دا ځکه هغو ته د
خوړونکو توکو رانیول تر کرکیلې ارزانه تمامیږی .
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
