|
محمود نظري
خیام
ابوالفتوح عمر
د
ابراهیم مشهور
په
خیام زوی چې
کال
۱۰۴۷ میلادی په
نیشاپور کې
زیږیدلی دی
هغه خیمه
ګنډونکی و
او
کله چې د هغه
ملګری
نظام الملک د
الب ارسلان
وزیر شو هغه دربار ته لاره پیدا کړه
. هغه هری خوا ته سفرونه وکړل او په اخیر کې په بغداد کې
پاته شو د هغه اثار دا دي:
په عربی ژبه
جبراو مقابله
دسرو او
سپنوزرو ترکیب او داسی نور
د هغه رباعیات د اخیرت
اودوباره ژوند تایید وی. هغه ته اوس د نړیوال فیلسوف نوم ورکړ شوی دی
هغه وایي:
ناكرده گناه در جهان كیست؟ بگو
آن كس كه گنه نكرده چون زیست؟ بگو
من بد كنم و تو بد مكافات دهی
پس فرق میان من و تو
چیست؟ بگو
گاویست بر آسمان، قرین
پروین
گاویست دگر بر زبرش جمله زمین
گر بینایی چشم
حقیقت بگشا
زیر و زیر دو گاو مشتی خر بین
از دي كه گذشت هيچ از
او ياد مكن
فردا كه نيامده است فرياد مكن
از نامده و
گذشته بنياد مكن
حالي خوش باش و عمر بر باد مكن
خاكي كه به زير پاي هر
ناداني است
زلفين بتي و ابروي جاناني است
هر خشت كه بر
كنگرهي ايواني است
انگشت وزيري و سر سلطاني است
يك قطرهي آب بود با
دريا شد
يك ذرهي خاك بود با زمين يكتا شد
آمد شدن تو
اندرين عالم چيست
آمد مگسي پديد و ناپيدا شد
قومی متفکرند اندر ره
دین
قومی به گمان فتاده در
راه یقین
می ترسم
از آنکه بانگ آید روزی
کای بی خبران راه نه
آنست و نه ای
|