|
کور | تګلاره | اړیکې | محمود نظری |
||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
محمودنظزی دهجو ویلو په بدل کې دوژنې سزا انوری
اوحدالدّین محمّدبن محمّد انوری مشهور پهانوری ابیوردی د شپږمې پېړۍ یو نامتو پوه اوشاعر دی هغه د ساز ،خوش خطی سره هم ډیره مینه درلوده په ریاضي، فلسفې ، طب او ستوروپیژندلو کې يې ځانګړی مهارت درلود انوری په خپل ژوند کې موصل، بغداد، بلخ و مرو، نیشاپور او فرارود ته سفرونه کړی اود سلطان سنجر سلجوقی په وخت کې اوسید.
کله چې هغه د د بلخ پر خلکو هجو وویل نژدی وو د بلخ خلک هغه ووژنی خو دځینو بلخي مشرانو شفاعت هغه وژغوری او په کال ۵۸۳ کې په بلخ یا تبریز کې وفات شوی دی دهغه د شعر بیلګه
چه نازست آنکه اندر سر گرفتی؟ به یکباره دل از ما برگرفتی ترا گفتم که با من آشتیکن رهاکرده، رهی دیگر گرفتی دریغ آن دوستی! با من بهیکبار شدی در جنگ و خشم از سرگرفتی مرا در پای غم کُشتیّ و رفتی هوای دیگری در سر گرفتی
به جای بادهی نابم تو سرکه دادی ناب هلاک جان و دل خود بر آن نبود شراب شدی مصوص تنم بیگمان ز خوردن آن اگر به (...) من اندر بدی کرفس و سداب
دانوری د هزل یو بیلګه:
گفت با خواجه یکی روز ازین خوش مردی خنک آنکس که زن خوب بمیرد اورا گفت ای خواجه زن خوب تو داری امروز گفت خوبست اگر مرگ پذیرد اورا زن چرا شاید آن را که بری بر سر چاه در چه اندازی و (...) به که نگیرد او را مارگیری را ماری ز سر سله بجست گفت هل تا برود هرکه بگیرد اورا
د انوری د هجو یوبیلګه:
مینبینی که روزگار چه کرد به فلک برکشید دونی را بر سر آدمی مسلط کرد آنچنان خر فراخ( ...) را
د هغه یوه بله هجوداسې ده .
صفی محمد تاریخی از خدای بترس به خانه باش و میا تا گهی که خوانندت فصیح و گنگ به تعریض چند گویندت جوان و پیر به تصریح چند رانندت ت گمان بری که ظریفی ولی نمیدانی که پیش مردمک دیده مینشانندت هزار( ... )خر اندر( ... )زن آن قوم که تا فجی بنمیری ظریف دانندت
کله چې دا هجویه شعر یې د هغه وخت د بلخ په خلکو کې خپور شو: چار شهرست خراسان را در چارطرف که وسطشان به مسافت کم صد در صد نیست گرچه معمور و خرابش همه مردم دارند بر هر بیخردی نیست که چندین دد نیست مصر جامع را چاره نبود از بد و نیک معدن در و گهر بیسرب و بسد نیست بلخ شهریست در آکنده به اوباش و رنود در همه شهر و نواحیش یکی بخرد نیست مرو شهریست به ترتیب همه چیز درو جد و هزلش متساوی و هری هم بد نیست حبذا شهر نشابور که در ملک خدای گر بهشتیست همانست و گرنه خود نیست دی شعر په خپریدو سره د بلخ په ښار کې بلوا جوړه شوه خلکو هغه ونیوی او ډیر يې وواهه ان د هغه په سر یې یو ټوکر و اچوی او په ښار کې يې وګرځوی وایې بیا مالومه شوه چې دا شعر دده نه دده د کوم بدو وو او بیا هغه دا لاندی قصیده په شکایت سره وویل:
او
انوری یو واری وړاندوینه وکړه چې ډیر لوی د اخیر زمانی توپان به راشی ټولو
خلکو دا ومنل او په غارو او سمڅو کې پټ شول خو د انوری له بد مرغی هغه ورځ ان
لږباد لا هغه نه وو چې د ښار د منار د سر لګیدلې شمع مړه کړی نه هغه د خلکو د
ویری څو ورځي پټ شو
هغه د خپل هجا په هکله وایي: نکنم خواجه را بشعر هجا ليک بر خوانم آيتي از نُبي "ان قارون کان من موسي" خواجه آنست کايد از پي "في هغه ان د پيروز شا په مدح کې لا هم د هغه د ظلم او د زمانې د بې عدالتي پرده پورته کوی وایي:
عدل تو چنان کرد که از گرگ امین تر
لنملیکونه ۱-خانه روشان ویب پاڼه ۲-انوری، وکی پیدا ازاد د ایره المعارف ۳-افتاب ویب پاڼه ۴-ګنجور نیت
Orfi.blogfa.com۵-
|
||||||||||||||
